افت سرمایه و دورهی زیر سقف: دو عدد که با هم اشتباه گرفته میشوند
بیشترین افت سرمایه (Max Drawdown) بزرگترین فاصلهی حساب از بالاترین نقطهی خودش است و با درصد بیان میشود. دورهی زیر سقف (Underwater Period) طول زمانی است که حساب پایینتر از بالاترین رقم قبلیاش میماند و با روز بیان میشود. اولی میگوید ضرر چقدر عمیق بود، دومی میگوید چقدر طول کشید تا جبران شود — و معمولاً همین دومی است که معاملهگر را از سیستم خسته میکند.
تفاوت دقیق دو معیار
یک سیستم میتواند افت کمعمق ولی بسیار طولانی داشته باشد، یا افت عمیق ولی کوتاه. این دو عدد مستقلاند و هیچکدام جای دیگری را نمیگیرد.
| معیار | واحد | چه چیزی را اندازه میگیرد | چه چیزی را نمیگوید |
|---|---|---|---|
| بیشترین افت سرمایه | درصد | عمق بدترین ضرر از سقف حساب | اینکه چند وقت طول کشید |
| دورهی زیر سقف | روز | طولانیترین مدت بدون رکورد تازه | اینکه ضرر چقدر عمیق بود |
«زیر سقف» به معنای «در ضرر» نیست
حسابی که زیر سقف است لزوماً زیانده نیست؛ فقط هنوز به بالاترین رقمی که یک بار دیده بود برنگشته. حسابی که از ۱۰٬۰۰۰ به ۱۴٬۰۰۰ رفته و حالا روی ۱۲٬۰۰۰ است، ۲۰٪ در سود است و همزمان زیر سقف.
این تمایز مهم است، چون آنچه معاملهگر را به خاموش کردن سیستم وامیدارد معمولاً ضرر مطلق نیست، بلکه ماهها ندیدن رکورد تازه است.
چرا هیچ سیستم واقعیای از این دورهها فرار نمیکند
- طول دورهی زیر سقف به نسبت سود به نوسان بستگی دارد؛ کوتاه کردنش یعنی بالا بردن آن نسبت، نه انتخاب تنظیمات بهتر.
- شاخص S&P 500 پس از ژانویهی ۲۰۲۲ حدود دو سال و پس از بحران ۲۰۰۸ بیش از پنج سال زیر سقف ماند.
- رباتی که ادعا میکند چنین دورهای ندارد، معمولاً ضررها را به تعویق انداخته: پوزیشن بازنده را باز نگه داشته یا با افزایش حجم پوشانده است.
این دو عدد را چطور از یک ربات بپرسید
- بیشترین افت بر پایهی کدام مقدار حساب شده: موجودی (Balance) یا ارزش لحظهای (Equity)؟ عدد مبتنی بر Equity سختگیرانهتر و صادقانهتر است.
- طولانیترین دورهی زیر سقف چند روز بوده؟ اگر جوابی نداشتند، یعنی اندازهاش نگرفتهاند.
- آیا اعداد با اسپرد و سواپ واقعی همان بروکر گرفته شدهاند؟ بدون هزینهی واقعی، هر دو عدد خوشبینانهاند.
- دورهی آزمون چقدر است و چه بخشی از آن در طراحی دیده شده؟
پرسشهای متداول
- تفاوت افت سرمایه و دورهی زیر سقف در یک جمله چیست؟
- افت سرمایه عمق ضرر را با درصد میگوید و دورهی زیر سقف مدت جبران آن را با روز؛ یک سیستم میتواند در یکی خوب و در دیگری بد باشد.
- آیا زیر سقف بودن یعنی حساب در ضرر است؟
- نه. یعنی حساب هنوز به بالاترین رقم قبلی خودش برنگشته است؛ حساب میتواند همزمان در سود و زیر سقف باشد.
- دورهی زیر سقف طولانی نشانهی خراب بودن سیستم است؟
- لزوماً نه. هر سیستم واقعی چنین دورههایی دارد؛ نشانهی خطر، سیستمی است که ادعا میکند ندارد.
این مطلب آموزشی است و مشاورهی سرمایهگذاری نیست. همهی عددهای عملکرد حاصل بکتستاند، نه معاملهی واقعی، و تضمینی برای آینده نیستند.